Thema's

Elektrificatie is een belangrijk middel om industriële processen te verduurzamen. Door fossiele brandstoffen te vervangen door elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, kan de uitstoot van broeikasgassen drastisch worden verminderd. Dit vraagt om ingrijpende aanpassingen in het energiesysteem, waarbij niet alleen de vraag naar, maar ook het aanbod van elektriciteit sterk toeneemt.

Voor ons industriële cluster is elektrificatie van strategisch belang. De regio beschikt over een sterke industriële basis en een groeiend aanbod van duurzame energie uit zon, kerncentrales en wind, zowel op land als op zee. Door deze bronnen slim te benutten en te koppelen aan industriële gebruikers, ontstaat een robuust en toekomstbestendig energiesysteem dat de concurrentiekracht van de regio versterkt.

De succesvolle toepassing van elektrificatie vraagt om enkele randvoorwaarden: een betrouwbaar en voldoende zwaar elektriciteitsnetwerk, voldoende aanlanding van wind op zee, en goede afstemming tussen netbeheerders, overheden en het bedrijfsleven. Ook systeemintegratie en grensoverstijgende samenwerking zijn essentieel om het potentieel van elektrificatie ten volle te benutten in de transitie naar een klimaatneutrale industrie.

Carbon Capture, Utilisation and Storage (CCUS) is een technologie die gericht is op het verminderen van CO₂-uitstoot door koolstofdioxide af te vangen bij industriële processen, het vervolgens te hergebruiken in processen en nieuwe producten of (permanent) op te slaan. Deze aanpak speelt een belangrijke rol in de overgang naar een klimaatneutrale industrie, vooral voor sectoren waar CO₂-uitstoot niet volledig kan worden vermeden.

CCUS voor een concurrerende en klimaatneutrale industrie

De Schelde-Deltaregio herbergt een sterke concentratie van energie-intensieve industrie, waaronder staal, chemie, raffinage en kunstmestproductie. Voor een deel van deze uitstoot bestaan vandaag geen volwaardige alternatieven. CCUS biedt daarom een belangrijke aanvulling op andere verduurzamingsmaatregelen zoals elektrificatie, energie-efficiëntie en waterstof.

Dankzij de aanwezigheid van grote industriële clusters, havens en toekomstige verbindingen met opslaglocaties in de Noordzee beschikt onze regio over sterke troeven om CCUS verder te ontwikkelen.
 

Opschalen door samenwerking en de juiste randvoorwaarden

Om CCUS op grote schaal mogelijk te maken, zijn samenwerking, infrastructuur en een stabiel beleidskader essentieel. Investeringen in transport- en opslaginfrastructuur, efficiënte vergunningstrajecten, maatschappelijke acceptatie en grensoverschrijdende samenwerking vormen belangrijke randvoorwaarden voor verdere opschaling.

Door bedrijven, havens, overheden, netbeheerders en kennisinstellingen met elkaar te verbinden, ontstaat een geïntegreerde waardeketen waarin CO₂ kan worden afgevangen, vervoerd, hergebruikt of opgeslagen. Zo kan de regio haar klimaatdoelstellingen realiseren én haar industriële concurrentiekracht behouden.

De rol van Smart Delta Resources

Smart Delta Resources brengt bedrijven, havens, overheden, netbeheerders en kennisinstellingen samen rond de ontwikkeling van een grensoverschrijdende CCUS-waardeketen. Via kennisdeling, samenwerking en afstemming rond infrastructuur, innovatie en randvoorwaarden ondersteunt SDR de verdere ontwikkeling van CCUS binnen de North Sea Port-regio.

Wanneer koolstofhoudende reststromen uit industrie, afval én biobased bronnen worden teruggewonnen en hergebruikt spreken we van Circulaire koolstof. Het doel hiervan is dat fossiele grondstoffen stapsgewijs vervangen worden door hernieuwbare en circulaire alternatieven. Binnen Smart Delta Resources wordt in samenwerking gebouwd aan gesloten industriële koolstofketens. Daarbij spelen technologieën zoals vergassing en pyrolyse een centrale rol, waarbij koolstof uit afval of biomassa wordt omgezet in nieuwe grondstoffen voor hoogwaardige toepassingen.

Voor de Schelde-Deltaregio, met haar sterke industriële basis en goede logistieke verbindingen, biedt circulaire koolstof grote kansen. De regio beschikt over een brede mix aan reststromen en sectoren, waardoor ketensamenwerking en synergie tussen fossielvrije, gerecyclede en biobased grondstoffen goed tot hun recht komen. Zo kan de regio een voortrekkersrol vervullen in de opschaling van circulaire waardeketens.

Om dit potentieel te benutten, zijn enkele randvoorwaarden essentieel: erkenning van chemische recycling en biobased grondstoffen binnen regelgeving, het wegnemen van beleidsmatige barrières zoals de ‘einde-afvalstatus’, een sluitende businesscase én actieve publiek-private samenwerking. Door te investeren in innovatie, infrastructuur en systeemintegratie kan circulaire koolstof uitgroeien tot een structurele pijler van de duurzame industrie in de regio.

In de industrie komt bij productieprocessen restwarmte vrij, die in plaats van verloren te gaan, benut kan worden voor andere toepassingen. Binnen het thema Warmte werken we aan het hergebruik van deze industriële restwarmte, zowel voor verwarming van gebouwen in de regio als voor andere industriële processen. Zo kan een efficiënt en duurzaam warmtesysteem ontstaan, waarin energie slim wordt herbenut.

Voor de grensoverstijgende Schelde-Deltaregio biedt deze aanpak grote kansen. Door bestaande en nieuwe warmtenetten te koppelen aan industriële bronnen, kunnen woonwijken, kantoren en andere bedrijven duurzaam verwarmd worden. Daarnaast versterkt het onderling delen van warmte tussen bedrijven de regionale samenwerking en draagt het bij aan het verminderen van CO₂-uitstoot.

Om deze ambitie te realiseren, zijn een aantal voorwaarden essentieel: een betrouwbare infrastructuur voor warmtetransport, nauwe samenwerking tussen publieke en private partijen, en passende wet- en regelgeving die grensoverschrijdend gebruik van warmte mogelijk maakt. Alleen met gezamenlijke inzet kan warmte uit de industrie uitgroeien tot een drijvende kracht in de verduurzaming van onze regio.

Waterstof is een veelzijdige energiedrager die een sleutelrol speelt in de verduurzaming van industriële processen. In onze regio wordt waterstof al op grote schaal geproduceerd en gebruikt. Sterker nog: onze regio huisvest het grootste waterstofcluster van de Benelux. Binnen het thema Waterstof ligt de focus op het vervangen van grijze waterstof – geproduceerd met fossiele energie – door koolstofarme varianten zoals blauwe en groene waterstof. Samenwerking rondom dit thema draagt bij aan de realisatie van een toekomstbestendig, CO₂-vrij waterstofsysteem.

Voor onze regio biedt dit enorme kansen. Dankzij de strategische ligging, de beschikbaarheid van hernieuwbare energie en een sterk industrieel cluster, kan de regio uitgroeien tot een toonaangevende waterstofhub in Europa. Lokale productie, import, export en gebruik van waterstof worden met elkaar verbonden via een grensoverstijgend infrastructuurnetwerk van leidingen en logistieke verbindingen. Dit versterkt de concurrentiepositie van de regio én versnelt de energietransitie.

Essentiële succesfactoren voor de waterstoftransitie zijn de beschikbaarheid van voldoende duurzame elektriciteit, een robuuste infrastructuur voor productie, opslag en transport, en intensieve samenwerking tussen overheden, netbeheerders, bedrijven en kennisinstellingen. Alleen door deze elementen goed op elkaar af te stemmen, kan waterstof uitgroeien tot een drager van duurzame groei voor de regio.

Water is van strategisch belang voor de verduurzaming van industriële processen in onze regio. Het is niet alleen een onmisbare grondstof voor toepassingen als koeling, stoomproductie en elektrolyse, maar speelt ook een centrale rol in de bredere grondstoffentransitie. Binnen Smart Delta Resources ligt de focus op het verminderen van het gebruik van primaire grondstoffen, het bouwen van circulaire ketens én het optimaliseren van waterstromen binnen het industriële cluster is daar een belangrijk onderdeel van.
 

Druk op zoetwaterbeschikbaarheid

De beschikbaarheid van voldoende zoet water staat daarbij steeds meer onder druk. Een goede balans tussen vraag en aanbod van industrieel geschikt zoet water is essentieel om continuïteit te waarborgen, zeker in tijden van droogte of veranderende klimatologische omstandigheden. Circulair watergebruik en hergebruik van proceswater bieden kansen om de afhankelijkheid van primaire waterbronnen te verkleinen én duurzaamheidsdoelen te versnellen.

Structurele waterzekerheid door samenwerking en circulaire oplossingen

Om dit te realiseren zijn samenwerking, innovatie en infrastructuur cruciale succesfactoren. Door bedrijven, overheden, waterschappen en kennisinstellingen met elkaar te verbinden, ontstaat ruimte voor slimme oplossingen op het gebied van waterhergebruik, buffering en gedeelde systemen. Zo kan de regio uitgroeien tot een voorbeeld van toekomstbestendig en circulair waterbeheer in een industriële context met een robuuste watermix, effluenthergebruik en structurele verankering van waterzekerheid in beleid als fundament.

Innovatie is onmisbaar voor het realiseren van een toekomstbestendige en concurrerende industrie in onze regio. Nieuwe technologieën, slimme processen en grensverleggende samenwerkingen vormen de basis voor de transitie naar een klimaatneutrale, duurzame en circulaire economie. Binnen Smart Delta Resources is innovatie geen doel op zich, maar een structureel onderdeel van wijze waarop we samenwerken op thema’s zoals waterstof, elektrificatie, circulariteit, warmte, water en CO₂-reductie.

Voor onze regio is innovatie van strategisch belang. De regio huisvest een veelzijdig industrieel ecosysteem met ruimte voor experimenten, opschaling en kennisdeling. Door innovatie actief te verbinden met bestaande infrastructuur, industriële activiteiten en logistieke netwerken, wordt het potentieel voor duurzame groei maximaal benut.

Succesvolle innovatie vraagt om meer dan alleen technologie. Randvoorwaarden zoals gerichte investeringen, een stimulerend regelgevend kader, toegang tot talent en actieve publiek-private samenwerking zijn cruciaal. Door deze elementen samen te brengen, fungeert de regio als proeftuin én versneller van industriële oplossingen die ook internationaal van waarde zijn.

Een effectief en toekomstgericht overheidsbeleid is essentieel voor het realiseren van een duurzame en concurrerende industrie. Binnen Smart Delta Resources wordt samengewerkt aan een strategische beleidsbijdrage op regionaal (Zeeland en Vlaanderen), nationaal (Nederland en België) én Europees niveau. Door beleidsontwikkeling te koppelen aan de praktijk van de industrie, ontstaat ruimte voor innovatie, investeringen en grootschalige verduurzaming.

In de grensoverschrijdende Schelde-Deltaregio is samenwerking op het thema beleid van groot belang, aangezien individuele bedrijven niet op zichzelf staan, maar geïntegreerd zijn in complexe, interactieve industrie-ecosystemen.

Smart Delta Resources heeft een Nederlandse organisatie (SDR NL) en een Belgische organisatie (SDR Flanders) die beide samenwerken aan crossborder oplossingen voor een toekomstbestendige, duurzame industrie in de Vlaams-Nederlandse Schelde-Deltaregio.